Ngày 25/6/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật số 90/2025/QH15, trong đó sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung trọng yếu của các luật liên quan đến thuế và hải quan như Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Luật Hải quan.
Những thay đổi này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu, mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong thúc đẩy công nghệ cao và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
Ngay sau khi Luật số 90/2025/QH15 có hiệu lực thi hành, nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao đánh giá, một trong những thay đổi quan trọng nhất là việc lần đầu tiên luật hóa khái niệm “xuất nhập khẩu tại chỗ”.
Tại Điều 47a mới được bổ sung vào Luật Hải quan, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ được hiểu là hàng hóa giao, nhận ngay tại Việt Nam theo chỉ định của thương nhân nước ngoài, dựa trên hợp đồng mua bán, gia công, thuê hoặc mượn giữa các doanh nghiệp trong nước với thương nhân nước ngoài.
Điều 47a. Kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ
1. Hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ là hàng hoá giao, nhận tại Việt Nam theo chỉ định của thương nhân nước ngoài theo hợp đồng mua bán, gia công, thuê, mượn giữa các doanh nghiệp Việt Nam với thương nhân nước ngoài.
2. Hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ phải làm thủ tục hải quan, chịu sự kiểm tra, giám sát hải quan.
3. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
Các doanh nghiệp cho rằng, việc quy định rõ ràng khái niệm này kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm các vướng mắc về thủ tục hải quan và chính sách thuế trong nhiều năm qua. Đặc biệt, quy định còn có tính chất chuyển tiếp, cho phép áp dụng đối với các tờ khai đã đăng ký nhưng chưa hoàn tất thủ tục hải quan trước thời điểm luật mới có hiệu lực vào ngày 1/7/2025.
Cùng với đó, Luật Thuế giá trị gia tăng cũng được điều chỉnh để mở rộng phạm vi hàng hóa áp dụng thuế suất 0%. Cụ thể, tại điểm a, khoản 1, Điều 9 sửa đổi đã đưa hàng hóa xuất khẩu tại chỗ vào nhóm đối tượng được hưởng mức thuế suất ưu đãi này. Đây là động thái có ý nghĩa lớn trong việc tạo thuận lợi thương mại, đặc biệt đối với các doanh nghiệp chế xuất, gia công xuất khẩu đang tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Một điểm nhấn khác là việc mở rộng chế độ ưu tiên trong lĩnh vực hải quan, đặc biệt cho các doanh nghiệp công nghệ cao và công nghệ chiến lược.
Theo đó, Điều 42 Luật Hải quan quy định, các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp mới thành lập từ dự án sản xuất sản phẩm công nghệ cao, cũng như các dự án nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số trọng điểm… sẽ không cần chứng minh tuân thủ pháp luật về hải quan và thuế trong 2 năm liên tục không cần đạt ngưỡng kim ngạch xuất nhập khẩu hằng năm.
Nhiều doanh nghiệp cho rằng, trước đây 2 điều kiện này được xem là “rào cản” rất khắt khe không phải doanh nghiệp nào muốn hưởng chế độ ưu tiên cũng có thể vượt qua. Do đó, việc nới lỏng điều kiện để được hưởng ưu đãi chế độ ưu tiên được xem là đang mở đường cho các doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực công nghệ dễ dàng tiếp cận cơ chế ưu tiên về thủ tục hải quan.
Ở khía cạnh chế độ ưu tiên, những sửa đổi lần này không chỉ mang ý nghĩa khuyến khích đầu tư mà còn cho thấy cam kết chính sách rất rõ ràng của Việt Nam trong việc hỗ trợ phát triển lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các ngành công nghiệp mũi nhọn.
Tuy nhiên, chế độ ưu tiên sẽ chỉ áp dụng cho các loại hàng hóa xuất nhập khẩu được liệt kê trong danh mục công bố bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, chứ không bao phủ toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp. Do đó, việc nắm bắt nhanh các danh mục cụ thể và triển khai hồ sơ hợp lệ là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp thực sự hưởng lợi từ các ưu đãi chính sách.
Việc triển khai luật mới có thể sẽ phát sinh những vướng mắc thực tế do sự khác biệt trong cách hiểu và áp dụng giữa các cơ quan liên quan. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi các văn bản hướng dẫn sắp ban hành, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thuế, Hải quan để đảm bảo tuân thủ chính sách, không làm gián đoạn hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc và cần tư vấn về doanh nghiệp công nghệ cao, hãy liên hệ với Công ty TNHH KHD – 0965679698 để được hỗ trợ ngay hôm nay. Chúng tôi cam kết mang đến giải pháp pháp lý tối ưu, thủ tục nhanh gọn và sự đồng hành lâu dài cùng sự phát triển bền vững của doanh nghiệp bạn./.
